Chưa hiểu hết về quyền sử dụng âm nhạc
Khi phóng viên đặt những câu hỏi như: Quán đã bao giờ nộp tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc? Có biết phải nộp tiền bản quyền cho đơn vị nào không? Một bài hát phát trong quán liên quan đến những loại quyền gì? Nhiều người thừa nhận chưa từng tìm hiểu kỹ các quy định về quyền tác giả, quyền liên quan khi sử dụng âm nhạc trong kinh doanh.
Bên cạnh đó, không ít chủ cơ sở bày tỏ mong muốn cơ quan quản lý và đơn vị thu bản quyền có hướng dẫn rõ ràng, minh bạch hơn để tránh những hiểu lầm hoặc rủi ro phát sinh.
Âm nhạc từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu tại nhiều quán cà phê, nhà hàng hay quán trà sữa, góp phần tạo không gian thư giãn và nâng cao trải nghiệm của khách hàng.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều cơ sở vẫn phát nhạc từ YouTube, Spotify hoặc các nền tảng trực tuyến bằng tài khoản cá nhân mà chưa biết rằng các gói dịch vụ này không đồng nghĩa với quyền sử dụng âm nhạc cho mục đích kinh doanh.
Theo anh Hoàng Minh Hiệp, quản lý một quán cà phê tại phường Tây Hồ, Hà Nội, cửa hàng chỉ mới biết đến những thay đổi liên quan đến quy định bản quyền âm nhạc trong vài ngày gần đây.
"Trước đây quán chủ yếu mở nhạc từ các nền tảng trực tuyến. Do chưa tìm hiểu kỹ quy định nên chúng tôi cũng chưa thực sự quan tâm đến vấn đề bản quyền trong hoạt động kinh doanh. Từ trước đến nay cũng chưa có đơn vị nào trực tiếp đến quán hướng dẫn hay phổ biến về vấn đề này", anh Hiệp chia sẻ.
Anh cho biết thêm, cửa hàng từng mua một gói dịch vụ âm nhạc có bản quyền để phục vụ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, sau khi gói dịch vụ hết hạn, quán quay trở lại sử dụng các ứng dụng nghe nhạc thông thường.
Trước thời điểm quy định về mức thu được áp dụng từ ngày 1.7.2026, anh cho biết đang chủ động tìm hiểu kỹ hơn các quy định, đồng thời cân nhắc những phương án phù hợp để vừa tuân thủ pháp luật, vừa hạn chế phát sinh thêm chi phí.
Trong khi đó, bạn Nguyễn Yến Linh, nhân viên tại một cửa hàng trà sữa khu vực phường Thanh Xuân (Hà Nội), cho biết quán chỉ mở nhạc vào những thời điểm đông khách.
"Quán mình không mở nhạc thường xuyên, chủ yếu khi đông khách mới bật nên cũng chưa được phổ biến hay nhắc nhở về quy định bản quyền", Linh nói.
Lo ngại bị mạo danh, lừa đảo khi thu tiền bản quyền
"Không tìm hiểu", "Chưa nắm được thông tin" hay "Quán tôi chưa từng nghe đến quy định này" là những câu trả lời mà phóng viên ghi nhận tại nhiều cơ sở kinh doanh.
Không chỉ băn khoăn về chi phí, nhiều chủ quán còn lo ngại việc thiếu thông tin hướng dẫn cụ thể có thể tạo điều kiện cho các đối tượng mạo danh đơn vị thu bản quyền.
Theo chị Nguyễn Thị Hoa, chủ một cửa hàng trà sữa tại đường Nguyễn Chí Thanh (Hà Nội), điều khiến chị lo lắng nhất không phải là khoản tiền phải đóng mà là việc chưa biết rõ đơn vị nào có thẩm quyền thu, quy trình thu ra sao và làm thế nào để xác minh người đến làm việc là đúng đại diện.
"Trước đây mình từng nhận được một số cuộc gọi yêu cầu đóng các khoản phí nhưng khi mình đề nghị cung cấp giấy tờ hoặc thông tin xác thực thì họ không chứng minh được. Từ đó, hầu như những cuộc gọi liên quan đến thu tiền mình đều rất cảnh giác. Để an toàn, quán mình chọn phương án không mở nhạc để tránh những rắc rối không đáng có", chị Hoa chia sẻ.
Đó cũng là băn khoăn của anh Hải Đăng, chủ một quán cà phê tại Cầu Giấy (Hà Nội).
Anh cho biết đã kinh doanh một thời gian nhưng chưa tìm hiểu về tiền bản quyền âm nhạc.
"Mình chưa tìm hiểu kỹ quy định này. Thỉnh thoảng cũng có người gọi điện nói về việc thu phí nhưng mình không phản hồi vì sợ lừa đảo. Quán cũng ít mở nhạc nên mình chưa nắm rõ. Nếu thực sự phải nộp thì mình cũng chưa thấy đơn vị nào đến trực tiếp hướng dẫn hoặc làm việc với quán", anh Đăng nói.
Là người trực tiếp vận hành một cửa hàng trà sữa tại Cầu Giấy (Hà Nội), anh Dương Mạnh Quyết cũng cho biết mới chỉ tìm hiểu sơ bộ về quy định và vẫn còn nhiều điều chưa rõ.
"Tôi chưa hiểu cụ thể các loại quyền cũng như cách thức thu tiền. Nếu sau này có người đến thu thì căn cứ nào để xác định quán mình đang sử dụng âm nhạc thuộc diện phải trả phí? Tôi nghĩ cần có hướng dẫn rõ ràng hơn. Nếu thấy quá phức tạp thì có thể tôi sẽ cân nhắc phương án không sử dụng nhạc tại quán", anh Quyết bày tỏ.
Theo nhiều chủ cơ sở kinh doanh, việc chuẩn hóa cơ chế thu tiền bản quyền là cần thiết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nhạc sĩ, tác giả và chủ sở hữu bản ghi âm.
Tuy nhiên, để quy định đi vào thực tiễn, họ mong muốn có thêm hướng dẫn cụ thể về đơn vị thu, quy trình thanh toán, hình thức cấp phép cũng như cách sử dụng âm nhạc hợp pháp trong kinh doanh.
Theo Nghị định 134/2026/NĐ-CP ngày 6.4.2026, sửa đổi Nghị định 17/2023/NĐ-CP về quyền tác giả, quyền liên quan, tại Điều 33 của nghị định này quy định công thức tính tiền bản quyền hàng năm cho các cơ sở kinh doanh có sử dụng âm nhạc: Tiền bản quyền/năm = Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh.
Từ ngày 1.7.2026, mức lương cơ sở theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP là 2.530.000 đồng/tháng.
Hệ số điều chỉnh được tính theo tổng diện tích sử dụng trong năm của quán cà phê, nhà hàng.
Theo đó, hệ số điều chỉnh có 3 mức cơ bản:
*Diện tích 15m²: hệ số 0,35/15m²/năm.
*Diện tích từ 15m² đến 50m²: mỗi m² tăng thêm tính hệ số 0,04/m²/năm.
* Diện tích trên 50m²: mỗi m² tăng thêm tính hệ số 0,02/m²/năm.
Mức tối đa: 8 lần mức lương cơ sở/năm.
Theo Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP, số tiền bản quyền tính được theo diện tích còn phải điều chỉnh thêm tùy theo phân loại đô thị nơi quán đặt trụ sở.
*Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh: Áp dụng theo khung giá.
*Đô thị loại I: Áp dụng 80% khung giá;
*Đô thị loại II: Áp dụng 50% khung giá;
*Đô thị loại III: Áp dụng 20% khung giá. Trường hợp thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn áp dụng 10% khung giá.
Có nghĩa, quán cà phê cùng có diện tích 40m2 nhưng sẽ nộp mức phí bản quyền khác nhau nếu đóng trụ sở ở các tỉnh thành khác nhau.
